Βιταμίνες, σίδηρος, φυλλικό οξύ και ασβέστιο στην εγκυμοσύνη

Τόσες νέες λέξεις, τόσες νέες ορολογίες που μερικές φορές μπερδεύουν την έγκυο, προκαλώντας σύγχυση. Δώσε λίγο προσοχή και θα κατανοήσεις αυτά που μέχρι τώρα ήταν ακατανόητα. (femme Dec 2007).

Σε τι χρησιμεύουν ο σίδηρος και το φυλλικό οξύ;

Τόσο ο σίδηρος, όσο και το φυλλικό οξύ χρειάζονται για την σύνθεση ερυθροκυττάρων (ερυθρών αιμοσφαιρίων). Επιπλέον, το φυλλικό οξύ είναι απολύτως απαραίτητο για την ανάπτυξη της ράχης του εμβρύου και γυναίκες που έχουν έλλειψη φυλλικού παρουσιάζουν εκτός από αναιμία και βλάβες στο έμβρυο, όπως είναι η δισχιδής ράχη.

Αν δεν πάρω σίδηρο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πάθω αναιμία;

Η πλειονότητα των εγκύων γυναικών παρουσιάζει πτώση του αιματοκρίτη, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του 6^ου, 7^ου και 8^ου μήνα. Η πτώση αυτή μπορεί να είναι τόσο εκσεσημασμένη ώστε να προκαλεί αναιμία με τα επακόλουθά της, όπως εύκολη κόπωση της εγκύου και ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης στο έμβρυο. Αναιμία δεν κάνουν όλες οι έγκυες. Ωστόσο όλες οι έγκυες θα ευεργετηθούν από τη λήψη σιδήρου. Έτσι έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια ο γυναικολόγος να χορηγεί ένα σκεύασμα σιδήρου.

 
Ποιες είναι οι τροφές πλούσιες σε σίδηρο;

Θα ακούσεις πολλές φορές ότι ο σίδηρος περιέχεται σε διάφορες τροφές όπως το κρέας, τα όσπρια, τα δημητριακά και τα λαχανικά. Ωστόσο μόνο το κόκκινο κρέας μπορεί να αποδώσει σημαντικές ποσότητες σιδήρου, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητάς του σε μυοσφαιρίνη. Όλα τα υπόλοιπα τρόφιμα μπορεί να περιέχουν σίδηρο, αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες. Να ξέρεις ότι η βιταμίνη C βοηθάει στην απορρόφηση σιδήρου. Έτσι αν με το κρέας καταναλώνεις και τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C όπως το λεμόνι, το πορτοκάλι κλπ επιταχύνεις την απορρόφηση σιδήρου.

 
Ποιες τροφές είναι πλούσιες σε φυλλικό οξύ;

Το φυλλικό οξύ θα το βρεις στα ωμά πράσινα λαχανικά. Αν τα λαχανικά βραστούν, το φυλλικό μειώνεται.

Τι σκευάσματα σιδήρου υπάρχουν;

Υπάρχει σίδηρος σε πόσιμα δισκία, μασώμενα δισκία και σε υγρή μορφή προς πόση. Ο σίδηρος που απορροφάται καλύτερα είναι ο θειικός σίδηρος, ωστόσο αυτή η μορφή μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Υπάρχουν και άλλες μορφές σιδήρου που έχουν μικρότερη απορρόφηση αλλά παρουσιάζουν λιγότερες γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Πότε απορροφάται καλύτερα ο σίδηρος;

Θα πρέπει να λαμβάνεις το σκεύασμα σιδήρου με άδειο στομάχι, πχ 30 λεπτά πριν το επόμενο γεύμα, προκειμένου να πετύχεις τη μέγιστη απορρόφηση.

Πότε θα πρέπει να πάρω επιπλέον φυλλικό οξύ;

Λόγω της μεγάλης σημασίας που έχει το φυλλικό οξύ στην ανάπτυξη του εμβρύου, έχε καθιερωθεί να χορηγείται στην έγκυο ειδικό σκεύασμα φυλλικού οξέος (filicine) από την αρχή της εγκυμοσύνης. Ιδανικά μια γυναίκα που θέλει να μείνει έγκυος θα πρέπει να ξεκινήσει το φυλλικό οξύ ένα εξάμηνο πριν την εγκυμοσύνη και να το συνέχίσει κατά τη διάρκειά της.

 
Ποιες είναι οι βιταμίνες που συμμετέχουν στην καλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης;

Οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία είναι ουσίες που είναι απαραίτητες σε όλους τους οργανισμούς, πόσο μάλλον για την έγκυο. Οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του ανοσιακού συστήματος και για την ανάπτυξη όλων των βιοχημικών διαδικασιών και των ενζύμων που είναι απαραίτητα για τη σύνθεση των ορμονών και όλων των υπόλοιπων μακρομορίων του σώματος.

Οι σημαντικότερες για την έγκυο είναι:

Το φυλλικό οξύ: Βοηθάει στην σύνθεση του αίματος και στην ανάπτυξη της ράχης του εμβρύου. Θα το βρεις στα ωμά πράσινα λαχανικά, ωστόσο η αυξημένη ανάγκη στην εγκυμοσύνη επιβάλλει την επιπλέον χορήγηση με τη μορφή δισκίων (filicine).

Bιταμίνη C: Συμμετέχει καταλυτικά στην ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος. Έχει αντιοξειδωτική δράση και βοηθάει στην απορρόφηση του σιδήρου. Θα την βρεις στα εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, λεμόνι, γρειπφρουτ κλπ). Αν έχεις μια καλή διατροφή δεν χρειάζεται επιπλέον χορήγηση με τη μορφή δισκίων, διότι η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει νεφρολιθίαση (πέτρες στα νεφρά).

Βιταμίνη D: Συμμετέχει στην απορρόφηση του ασβεστίου. Θα την βρεις στα λιπαρά ψάρια, στα γαλακτοκομικά και στο αβγό. Μια μεγάλη ποσότητα βιταμίνης D συντίθεται στο δέρμα κατά την έκθεση στον ήλιο. Δεν χρειάζεται επιπλέον πρόσληψη αν έχεις μια φυσιολογική δίαιτα, διότι μπορεί να προκαλέσει υπερασβεστιαιμία στο έμβρυο.

Βιταμίνη K: Συμμετέχει στη σύνθεση των παραγόντων πήξης του αίματος. Συντίθεται από τα βακτηρίδια του εντέρου. Μια έγκυος συνήθως δεν χρειάζεται εξωτερική χορήγηση βιταμίνης K. Η βιταμίνη K χορηγείται στο νεογνό αμέσως μετά τον τοκετό προκειμένου να προληφθεί μια πιθανή εγκεφαλική αιμορραγία.

Βιταμίνη A: Δεν απαιτείται επιπλέον χορήγηση. Η υπερβολική χορήγηση βιταμίνης Α προκαλεί τερατογένεση στο έμβρυο. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Α όπως το συκώτι θα πρέπει να αποφεύγονται.

Βιταμίνη E: Έχει αντιοξειδωτική δράση. Θα τη βρεις στο αβγό, στα γαλακτοκομικά και στα λιπαρά ψάρια. Δεν απαιτείται εξωτερική χορήγηση.

Λοιπές βιταμίνες συμπλέγματος B (Β1, Β2, Β6, Β12, νιασσίνη). Βοηθούν σε διάφορες λειτουργίες και δεν απαιτείται επιπλέον χορήγηση, διότι περιέχονται σε ικανοποιητικές ποσότητες στη φυσιολογική διατροφή.

Το ασβέστιο πόσο απαραίτητο είναι για την εγκυμοσύνη;

Τόσο το ασβέστιο, όσο και η βιταμίνη D είναι απαραίτητα για το χτίσιμο του σκελετού του εμβρύου. Το έμβρυο έχει μεγάλες απαιτήσεις σε ασβέστιο και βιταμίνη D. Το ασβέστιο θα το βρεις σε αφθονία στα γαλακτοκομικά γενικώς, ενώ η βιταμίνη D υπάρχει στα λιπαρά γαλακτικομικά και στη μαργαρίνη. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ποσότητα βιταμίνης D παράγεται στο δέρμα της εγκύου μετά από έκθεση στον ήλιο. Να ξέρεις ότι αν δεν προσλαμβάνεις ικανοποιητικές ποσότητες ασβεστίου, το έμβρυο θα τις αντλήσει από το ασβέστιο των οστών σου. Έτσι η μη πρόσληψη επαρκούς ασβεστίου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οδηγεί μακροχρόνια σε οστεοπόρωση. Τα τελευταία χρόνια οι περισσότεροι γυναικολόγοι συνταγογραφούν συμπληρώματα ασβεστίου (calcioral, megacalcium, natecal κλπ). Αυτά λαμβάνονται συνήθως ένα την ημέρα μετά το φαγητό.

 
Ποιες βιταμίνες πρέπει να προσλαμβάνει η έγκυος ως συμπλήρωμα;

Στην ουσία μόνο το φυλλικό οξύ πρέπει να χορηγείται στην έγκυο ως συμπλήρωμα. Όλες οι υπόλοιπες βιταμίνες υπάρχουν σε αφθονία σε μια ισορροπημένη διατροφή και για το λόγο αυτό δεν χρειάζεται να χορηγούνται με τη μορφή συμπληρωμάτων. Πρέπει να σημειωθεί ότι η υπερβολική πρόσληψη ορισμένων βιταμινών μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο έμβρυο και την έγκυο. Για παράδειγμα η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης Α προκαλεί τερατογένεση, η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης D προκαλεί υπερασβεστιαιμία του εμβρύου, ενώ η υπερβιταμίνωση C προκαλεί νεφρολιθίαση της εγκύου.

Ποια σκευάσματα θα μου συνταγογραφήσει ο γυναικολόγος μου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

Στην έγκυο συνταγογραφούνται φυλλικό οξύ, σίδηρος, ασβέστιο και μερικές φορές μαγνήσιο. Το φυλλικό οξύ χορηγείται για την πρόληψη διαταραχών στη διάπλαση του εμβρύου. Το φυλλικό οξύ χορηγείται κανονικά πριν από την εγκυμοσύνη και συνεχίζεται μέχρι και τον 5^ο μήνα. Συνήθως χορηγείται 1 δισκίο την ημέρα. Ο σίδηρος χορηγείται για την αντιμετώπιση της πτώσης του αιματοκρίτη και της αναιμίας που παρουσιάζεται στην εγκυμοσύνη. Συνήθως χορηγείται ένα με δύο δισκία ή φιαλίδια σιδήρου με άδειο στομάχι. Υπάρχουν σκευάσματα σιδήρου όπως ο θειικός σίδηρος που έχουν μεγάλη απορρόφηση αλλά είναι πιθανόν να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές αλλά και άλλα σκευάσματα με μικρότερη απορρόφηση και καλύτερη ανοχή από την έγκυο. Στο εμπόριο υπάρχουν και σκευάσματα που συνδυάζουν σίδηρο και φυλλικό οξύ σε ένα δισκίο. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των οστών του εμβρύου και χορηγείται είτε με τη μορφή μασώμενου δισκίου είτε με τη μορφή αναβράζοντος δισκίου. Το ασβέστιο χορηγείται μετά το γεύμα (με γεμάτο στομάχι). Το μαγνήσιο μειώνει τις μυϊκές κράμπες που μερικές φορές παρουσιάζει η έγκυος.

 by femme.gr